ที่มาและความสำคัญ (Background)
ThaiGeoARG คือแพลตฟอร์มเผยแพร่ข้อมูลและแผนที่ภูมิสารสนเทศที่เกิดจากโครงการวิจัยเรื่อง “การแพร่กระจายยีนดื้อยาปฏิชีวนะต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในดินนาข้าวที่รองรับของเสียมูลสุกร จังหวัดพิษณุโลก”
ในปัจจุบัน การดื้อยาปฏิชีวนะ (Antimicrobial Resistance: AMR) ถือเป็นปัญหาสาธารณสุขระดับโลก โดยเฉพาะในภาคการเกษตรที่มีการใช้มูลสัตว์เป็นปุ๋ย ซึ่งอาจเป็นแหล่งสะสมและแพร่กระจายของยีนดื้อยา (Antibiotic Resistance Genes: ARGs) และโลหะหนักลงสู่ดินและแหล่งน้ำ โครงการนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อศึกษาและเฝ้าระวังการปนเปื้อนดังกล่าวในพื้นที่นาข้าว ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของจังหวัดพิษณุโลก เพื่อความปลอดภัยทางอาหารและสุขภาพของประชาชน
วัตถุประสงค์ของโครงการ (Objectives)
คณะผู้วิจัยได้ดำเนินการศึกษาโดยมีเป้าหมายหลัก 4 ประการ ดังนี้:
- ศึกษาการปนเปื้อน: ตรวจสอบยีนดื้อยาปฏิชีวนะ (ARGs) และสมบัติทางกายภาพ-เคมีในดินนาข้าว ทั้งในพื้นที่ที่รองรับและไม่รองรับของเสียจากมูลสุกร
- วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยง: ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการแพร่กระจายของยีนดื้อยา เช่น ปริมาณโลหะหนัก (สังกะสี, ทองแดง, แคดเมียม) และธาตุอาหารในดิน
- ประเมินความเสี่ยงสุขภาพ: ประเมินความเสี่ยงจากการสัมผัสยีนดื้อยาที่อาจตกค้างในดินและเมล็ดข้าวเปลือก เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค
- พัฒนาระบบสารสนเทศ: ออกแบบและสร้างแผนที่แสดงข้อมูลการแพร่กระจายยีนดื้อยาปฏิชีวนะในรูปแบบดิจิทัลผ่านเว็บไซต์
พื้นที่ศึกษาและการดำเนินงาน (Study Area & Methodology)
โครงการนี้เน้นการศึกษาในเขต จังหวัดพิษณุโลก โดยเฉพาะอำเภอบางระกำและอำเภอเมือง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีการปลูกข้าวและการเลี้ยงสุกรหนาแน่น การวิจัยครอบคลุมการเก็บตัวอย่างจาก:
- ดินนาข้าวและเมล็ดข้าวเปลือกจากแปลงที่ใช้ปุ๋ยคอกมูลสุกร (ทั้งจากฟาร์มดั้งเดิมและฟาร์มเชิงพาณิชย์)
- ดินจากพื้นที่ป่าไม้ (ชุดควบคุม)
- การวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการด้วยเทคนิค PCR เพื่อหายีนดื้อยากลุ่ม Tetracycline (tet M, tet O), Sulfonamide, และ Quinolone (qnr A, qnr B) รวมถึงยีน Erythromycin (erm A, erm B)
นวัตกรรมของเรา (Our Innovation)
เว็บไซต์ ThaiGeoARG.com ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นศูนย์กลางข้อมูลในรูปแบบ แผนที่เชิงโต้ตอบ (Interactive Map) โดยใช้ระบบ Flourish ซึ่งมีคุณสมบัติเด่นคือ:
- การแสดงผลแม่นยำ: ระบุพิกัดจุดเก็บตัวอย่าง (S1-S6) และพื้นที่ศึกษาได้อย่างชัดเจน
- ข้อมูลเชิงลึก: แสดงข้อมูลการตรวจพบยีนดื้อยาและค่าโลหะหนักในแต่ละพื้นที่ เพื่อให้เกษตรกร นักวิจัย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ได้ทันที
- การเข้าถึงง่าย: ออกแบบให้ใช้งานง่าย รองรับการแสดงผลทั้งแบบ Online และ Offline เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจในการจัดการความปลอดภัยทางอาหารและสิ่งแวดล้อม
พันธกิจของเรา: มุ่งเน้นการสร้างองค์ความรู้เพื่อการผลิตข้าวที่ปลอดภัย เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรและผู้บริโภคอย่างยั่งยืน